شکلگیری نظم نوین جهانی با حرکت از پترودلار به سمت پترو یوان
تحریمهای مکرر و نگران کننده دولت آمریکا علیه کشورهای دیگر دنیا از ایران گرفته تا روسیه و چین و حتی بسیاری از کشورهای اروپایی منجر شده است تا چین در اندیشه تجارت بینالمللی با یوان ارز ملی خود باشد. به همین خاطر در نظم نوین جهانی بسیاری از کشورها در پی حرکت از پترودلار به سمت پترو یوان هستند.

در واقع هدف تعیین شده چین این است که بi تدریج به تسلط دلار به عنوان ارز تعیین کننده در تجارت بینالمللی خاتمه دهد که این اقدام میتواند خبری بسیار خرسند کننده نه فقط برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان در داخل چین، بلکه برای کشورهایی باشد که عمدتاً تحت تحریم های آمریکا قرار گرفتهاند. همین تحریمها البته باعث میشود تا بتدریج کشورها در این اندیشه باشند که ذخایر دلاری خود را کاهش داده و به سمت استفاده از ارزهای دیگر بینالمللی روی بیاورند.
اگرچه وضعیت چین در تجارت بین المللی قابل توجه است، اما در سایر فعالیتها به عنوان قدرت بین المللی نیز در حال رشد است. نفوذ فزاینده چین در تولیدات بین المللی و بازارهای مالی، از نظر رهبری جهانی در تولید کلی، در مجمع تولید صنایع الکترونیک و نساجی و رشد اقتصادی رو به رشد خود از طریق داشتن چهار بانک بزرگ جهان، مشهود است. چین از طریق توسعه مؤسسات جدید، مانند بانک سرمایه گذاری زیرساختهای آسیا، مشارکت اقتصادی جامع منطقهای و ابتکار عمل یک کمربند- یک راه، در حال حرکت برای رهبریت جهانی است.
راهبرد جدید چین برای مقابله با دلار، این است که از بازار انرژی بهره بگیرد. این کشور طرح جدیدی برای قیمتگذاری نفت معرفی کرده است که در آن بهجای دلار از یوان استفاده شود. سیاست چین، نقش بیشتر واحد پولی یوان در مبادلات مالی بین المللی است که در نهایت، صندوق بین المللی پول، یوان را در سبد ارزهای بین المللی گنجانده است. این طرح امکان تبدیل یوان به طلا را به شرکای چین می دهد که در ازای نفت خود، یوآن چین و یا طلا دریافت نمایند؛ در حالی که نیازی به نگهداری پول به دارایی های چینی یا تبدیل آن به دلار وجود ندارد.همچنین این طرح سبب انعقاد قرارداد نفت در بورس بین المللی انرژی شانگهای شده که با استقبال خوبی از بازار روبه رو گردیده واین قرارداد حتی از عرضه های مشابه نفت در سنگاپور و دبی نیز پیشی گرفته است.
منبع خبر:خبر گزاری فارس، 11 دی 1400، https://www.farsnews.ir/news/14001009000366
تحلیل خبر:
علیرغم تلاش های موسسات حمایت کننده از دلار آمریکا به عنوان واحد پول جهانی، این راهبرد و ابتکار عمل چینی ها در ایجاد یک جایگزین معتبر و جذاب، به پترو یوان این اجازه را می دهد تا تجارت با یوان انجام پذیرفته و چنین اقدامی می تواند به تدریج به هژمونی جهانی دلار آمریکا پایان دهد. دراین میان، با توجه به حجم وسیع تجارت کشورمان با چین به ویژه در صدور نفت و محصولات پتروشیمی به کشور مذکور، شاهد کاهش هزینه های مترتبه خواهیم بود و علاوه بر دور زدن و بیاثر کردن تحریم های یک جانبه آمریکا، تجارت پر رونقی را با کشور چین نوید می دهد.
البته با توجه به سایر مولفههای قدرت اقتصادی آمریکا در تبادلات بینالمللی، تغییر کوتاه مدت در سرنوشت دلار دور از انتظار است، اما با اتحادی که بین کشورهای جهان از جمله کشورهای قدرتمند اقتصادی مانند چین، روسیه و هند، برای به حاشیه بردن دلار از مبادلات جهانی در حال شکل گیری است و همچنین با توجه به توسعه روزافزون ارز دیجیتال، کاهش نقش دلار و احتمال جایگزینی آن توسط ارزهای دیگر در آینده قابل پیش بینی است. بر اساس آمار اخیر صندوق بینالمللی پول سهم ذخایر دلاری آمریکا در بانکهای مرکزی در سه ماهه چهارم سال 2020 به 59 درصد رسیده که کمترین میزان طی 25 سال بوده است.
در صورت کاهش نقش دلار در چرخه معاملات بین المللی کشورمان، درآمدهای ارزی حاصل از فروش محصولات پتروشیمی، که بخش عمده صادرات غیر نفتی کشور را به خود اختصاص داده است، در کنار درآمدهای ارزی حاصل از صدور محصولات دیگر صنایع با کمترین هزینه و تهدید به داخل کشور و یا حساب های بانک مرکزی ایران در خارج کشور منتقل می گردد.